18 Janar 2026 00:28

The Guardian: Si po e shndërron familja Trump presidencën në pasuri

Sipas “The Guardian”, familja Trump po shfrytëzon mandatin presidencial për të zgjeruar me shpejtësi perandorinë e saj të biznesit në mbarë botën nga Ballkani në Lindjen e Mesme e deri në Azi duke hapur dyshime për favore politike dhe konflikt interesi, megjithëse prova konkrete për korrupsion nuk ekzistojnë.

Donald Trump Jr. dhe Eric Trump, ish-kujdestarë të biznesit familjar, janë në krye të një fushate të gjerë ndërkombëtare për projekte të reja: fusha golfi, rrokaqiej, marrëveshje për markën Trump dhe sipërmarrje të fuqishme në kriptovaluta. Në artikullin “Të gjitha milionat e Presidentit”, “The Guardian” vëren se që nga rizgjedhja e Trump një vit më parë, paralajmërimet janë shtuar se demokracia amerikane po zbehet për shkak të përdorimit të pushtetit presidencial për përfitime personale, duke krijuar një ndikim të rrezikshëm edhe jashtë SHBA-së.

Artikulli përmend raste që shtrihen nga Serbia në Vietnam, përfshirë një prokuror nën presion, fshatarë të detyruar të largohen nga tokat e tyre dhe një mogul kriptomonedhash që merr falje situata për të cilat sugjerohet se lidhen me interesat e biznesit të familjes Trump. Ndërkohë, Eric Trump këmbëngul se ekziston një “mur i madh” ndarës mes biznesit familjar dhe zyrës së babait të tij, ndërsa Jared Kushner deklaron se “çfarë quhet konflikt interesi është thjesht përvojë dhe marrëdhënie të ndërtuara ndër vite”.

Sipas Christopher Harrison të organizatës kundër korrupsionit Project De kleptocracy, familja Trump po praktikon një model “paguaj për të luajtur” që shpërblen ata që bashkëpunojnë me ta, ndonëse Shtëpia e Bardhë mohon çdo konflikt interesi. Ekspertët paralajmërojnë se perceptimi për përzierje të biznesit me politikën mund të nxisë edhe udhëheqës të tjerë në botë të veprojnë njësoj.

Rasti i Serbisë është ndër më të dukshmit. Projekti i Kullës Trump në Beograd, në vendin e ish-Shtabit të Përgjithshëm të bombarduar nga NATO, ka nxitur ndërhyrje të shërbimit sekret serb ndaj zyrtarëve të trashëgimisë kulturore dhe akuza për falsifikim dokumentesh. Edhe pse proceset ligjore ngritën dyshime serioze, shumica qeverisëse miratoi një ligj që lehtëson përparimin e projektit. Megjithatë, ende nuk është e qartë se çfarë fitoi regjimi serb në këmbim të këtij trajtimi.

Ndërkohë, familja Trump ka shpallur projekte të ngjashme në Rumani dhe Shqipëri, ndërsa zgjerimi në petromonarkitë e Gjirit Persik po përshpejtohet: fusha golfi në Oman, rezidenca në Dubai dhe një marrëveshje e madhe në Katar, pas së cilës presidenti amerikan mori një aeroplan luksoz për përdorim presidencial. Në Arabinë Saudite, disa javë para miratimit të shitjes së avionëve F-35, u njoftua një tjetër sipërmarrje e mundshme nën mbikëqyrjen e princit Mohammed bin Salman.

Edhe në Azi, sipas “The Guardian”, familja Trump po përfiton nga vendime të shpejta qeveritare. Kompleksi i golfit 1.5 miliardë dollarësh në Vietnam u miratua për vetëm tre muaj, ndonëse zakonisht lejet kërkojnë vite. Paralelisht, tarifat e larta amerikane për mallrat vietnameze u ulën pas një marrëveshjeje të re doganore, edhe pse nuk ka prova që kjo lidhet me projektin. Në Indonezi, megjithëse punimet për një resort janë pezulluar, vetë presidenti Subianto është filmuar duke kërkuar një takim me Eric Trump për çështje biznesi.

Në fund të artikullit, “The Guardian” përmend edhe një analizë të Reuters, sipas së cilës të ardhurat e familjes Trump në gjysmën e parë të këtij viti janë rritur 17 herë nga 51 milionë në 864 milionë dollarë dhe mbi 90% e fitimeve vijnë nga kriptovalutat, jo nga pasuritë e paluajtshme.