Nga Identiteti Rrjeti Kombëtar Kundër Dhunës ndaj Grave dhe Dhunës në Familje ka ngritur alarmin mbi normalizimin e dhunës në Maqedoninë e Veriut, duke vënë në pah një valë të rëndë incidentesh gjatë muajit janar 2026.
Edhe pse ende në fillim, ky muaj është shënuar tashmë si jashtëzakonisht shqetësues, me një sërë rastesh të dhunës në familje, ndaj partnerëve dhe dhunës seksuale. Kjo situatë dëshmon qartë se dhuna gjinore përbën një problem thellësisht të rrënjosur, kronik dhe sistemik në vend.Vetëm në dy javët e para të janarit, publiku ishte dëshmitar i ngjarjeve tronditëse.
Këtu përfshihen sulme brutale ndaj grave, raste serioze të dhunës seksuale ndaj fëmijëve, shfrytëzimi online i të miturve, konflikte familjare që eskaluan në dhunë fizike, kërcënime me vdekje dhe përdorim të armëve brenda familjes. Këto ngjarje kulmuan edhe me pasoja tragjike, si vrasja e një nëne nga djali i saj dhe humbja e jetës së një gruaje pas një rrahjeje brutale nga nipi.
U raportuan gjithashtu raste ku baballarët kërcënonin gratë dhe vajzat me thikë, partnerët u mbytën ose u plagosën rëndë, ndërsa fëmijët u bënë objektiv i abuzimit digjital përmes profileve të rreme dhe përmbajtjeve eksplicite.Rrjeti thekson se këto nuk janë incidente të izoluara, por sinjale alarmante që tregojnë mungesën e veprimit të duhur nga institucionet për të mbrojtur viktimat në kohë. Mungesa e trajtimit efikas dhe sanksionimi i pamjaftueshëm i autorëve të dhunës kontribuon në ruajtjen dhe përshkallëzimin e saj në vend.
Një aspekt veçanërisht shqetësues është ndikimi i drejtpërdrejtë i një pjese të konsiderueshme të këtyre rasteve te fëmijët. Dhuna seksuale ndaj fëmijëve, qoftë në hapësirën fizike apo atë online, është një shkelje e rëndë e të drejtave të njeriut, duke lënë pasoja të përhershme në shëndetin mendor, zhvillimin dhe ndjenjën e sigurisë së tyre.Për më tepër, Maqedonia e Veriut vazhdon të vuajë nga mungesa e një sistemi funksional dhe të qëndrueshëm të shërbimeve të specializuara për trajtimin afatgjatë të viktimave të dhunës seksuale, një detyrim ligjor që rrjedh nga Ligji për Parandalimin dhe Mbrojtjen nga Dhuna ndaj Grave dhe Dhuna në Familje, i miratuar në janar 2021.
Mungojnë shërbime të aksesueshme publikisht dhe të financuara qendrorisht, si sesione rregullta psikoterapeutike, mbështetje profesionale për menaxhimin e traumës, ndihmë psikosociale e vazhdueshme dhe shërbime ligjore e sociale. Deri në vendosjen e këtyre shërbimeve, viktimat do të vazhdojnë të përballen vetëm me pasojat e dhunës. Gjithashtu, zhvillimet e janarit tregojnë një rritje të dhunës në hapësirën digjitale, duke kërkuar ndryshime urgjente në Kodin Penal për njohjen dhe sanksionimin e formave të reja të dhunës digjitale dhe online të bazuar në gjini, shfrytëzimin seksual online dhe abuzimin e teknologjive të reja, përfshirë Inteligjencën Artificiale, për krijimin dhe shpërndarjen e përmbajtjeve abuzive.