26 Janar 2026 22:09

Vuçiq zbulon kërkesat e SHBA-së për Dialogun Strategjik: Politikë dhe energji

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, bëri të ditur të hënën se dy kërkesa zyrtare janë adresuar drejt Beogradit për nisjen e një Dialogu Strategjik me Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Ai theksoi se njëra prej kërkesave lidhet me sektorin e energjisë, ndërsa tjetra ka një karakter më politik.

Këto propozime, të cilat Vuçiq i përmendi më 26 janar për televizionin Blic me seli në Beograd, ishin sinjalizuar për herë të parë pesë ditë më parë, pas një takimi të rëndësishëm me Sekretarin amerikan të Shtetit, Marco Rubio. Megjithatë, as presidenti serb dhe as zyrtarë të tjerë nga Beogradi apo Uashingtoni nuk kanë ofruar detaje të mëtejshme mbi natyrën e saktë të këtyre kërkesave, duke ruajtur një heshtje domethënëse në lidhje me to. Kërkesat e Radios Evropa e Lirë drejtuar Presidencës dhe Qeverisë së Serbisë, si dhe Departamentit Amerikan të Shtetit, për sqarime shtesë, kanë mbetur pa përgjigje.

Dialogu Strategjik, një mekanizëm bashkëpunimi që Shtetet e Bashkuara e kanë vendosur me disa shtete partnere anembanë globit, synon thellimin e marrëdhënieve dypalëshe dhe shtrirjen e bashkëpunimit në një gamë të gjerë fushash, duke përfshirë ekonominë, sigurinë dhe politikën e jashtme. Uashingtoni e konsideron luftën kundër ndikimit rus dhe kinez si një nga interesat kryesore në rajonin e Ballkanit Perëndimor, ndaj dhe ulja e varësisë energjetike të Ballkanit nga burimet ruse, si dhe zvogëlimi i ndikimit kinez, janë synime të artikuluara qartë, të përfshira edhe në Aktin e Autorizimit të Mbrojtjes Kombëtare të SHBA-së, i miratuar në dhjetor të vitit të kaluar. Vuçiq pohoi se këto kërkesa nuk u diskutuan në takimin e jashtëzakonshëm të Qeverisë Serbe më 25 janar, por pritet të jenë objekt bisedimesh në ditët në vijim.

Përveç këtyre, Shtetet e Bashkuara i kushtojnë një rëndësi të veçantë përparimit në dialogun ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, i ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian. SHBA-ja ka theksuar angazhimin e saj për të mbështetur këtë proces drejt arritjes së një marrëveshjeje përfundimtare, e cila duhet të bazohet në njohjen reciproke. Ndërsa Dialogu Strategjik mes SHBA-së dhe Serbisë, për të cilin fillimisht u fol në gusht të vitit 2025, ende nuk ka nisur, një dialog i ngjashëm strategjik mes Kosovës dhe SHBA-së u pezullua për një kohë të pacaktuar në shtator të vitit të kaluar. Ky vendim i autoriteteve amerikane erdhi si pasojë e shqetësimeve lidhur me veprimet e Qeverisë së Kosovës në detyrë, edhe pse qëllimi fillestar i dialogut ishte forcimi i lidhjeve ekonomike dhe diplomatike.

Në një zhvillim tjetër, Presidenti Vuçiq ka shpalosur se aksionet ruse në Industrinë e Naftës së Serbisë (NIS), të cilat pritet të blihen nga kompania hungareze MOL, kanë një vlerë të konsiderueshme, duke u shifruar mes 900 milionë dhe 1 miliard euro. Ai theksoi se qeveria serbe kishte qenë e gatshme të paguante dyfishin e kësaj shume, konkretisht dy miliardë euro apo edhe më shumë, siç përsëriti për Blic. Industria e Naftës e Serbisë është subjekt i sanksioneve amerikane që nga fillimi i vitit 2025, për shkak të posedimit të një numri të madh aksionesh nga pala ruse. Autoritetet në Beograd synojnë të adresojnë këtë situatë përmes arritjes së një marrëveshjeje për shitjen e aksioneve ruse të NIS-it te MOL-i hungarez, duke u përpjekur të ndryshojnë strukturën e pronësisë dhe të shmangin pasojat e sanksioneve.