17 Janar 2026 23:05

Një në katër nxënës ka luajtur bixhoz për para

Një studim i kohëve të fundit, i realizuar nga Instituti i Shëndetit Publik (IShP) në Maqedoninë e Veriut, zbulon të dhëna shqetësuese lidhur me sjelljen e lojërave të fatit mes nxënësve. Gjatë 12 muajve të fundit, një në katër nxënës, ose 25% e totalit, ka pranuar se ka marrë pjesë në lojëra fati me para. Kjo prevalencë ndahet mes bixhozit me prani fizike, i cili është më i zakonshëm me 21% të nxënësve, dhe bixhozit online, që prek 15% të tyre, duke theksuar një prani të konsiderueshme të të dy formave në mesin e të rinjve.

Veçanërisht shqetësues është trendi në rritje i bixhozit problematik. Kjo kategori ka pësuar një rritje të ndjeshme, duke u dyfishuar pothuajse nga 4.5% në vitin 2019 në 7.6% në vitin 2024, mes atyre që luajnë. Kjo shifër është më e lartë te djemtë (9.3%) krahasuar me vajzat (4.1%). Sa i përket specifikave, 21% e nxënësve që luajnë bixhoz janë angazhuar në lojëra me prani fizike, përfshirë makineri, lojëra me letra ose zare, lotari, apo baste sportive dhe mbi kafshë. Dallimet gjinore janë të theksuara: 30% e djemve kanë pohuar se kanë luajtur për para, krahasuar me vetëm 12% të vajzave.

Edhe pse bixhozi online, i cili përfshin të njëjtat kategori si ai fizik, është më pak i përhapur, ai gjithashtu shfaq dallime të konsiderueshme gjinore. 15% e të gjithë nxënësve kanë raportuar se kanë marrë pjesë në bixhoz online, me një përqindje prej 21% tek djemtë dhe vetëm 9% tek vajzat. Siç thekson Instituti i Shëndetit Publik, “këto shifra dëshmojnë dallime domethënëse gjinore në sjelljen ndaj bixhozit, ku djemtë raportojnë vazhdimisht nivele më të larta të përhapjes në të gjitha format e bixhozit.”

Megjithatë, një analizë e të dhënave nga viti 2015 deri në 2024 tregon një tendencë rënëse të përgjithshme në prevalencën e bixhozit me para midis nxënësve gjatë periudhës 12-mujore. Nga 31% në vitin 2015, kjo shifër zbriti në 27% në 2019 dhe më pas në 25% në vitin 2024. Për djemtë, prevalenca ishte më e lartë në 2015 (44%), por shënoi një rënie të ndjeshme në 34% deri në vitin 2019, shifër e cila ka mbetur relativisht e qëndrueshme që nga ajo kohë. Tek vajzat, përhapja ka shfaqur stabilitet relativ përgjatë periudhës së monitoruar, me luhatje minimale: 18% në 2015, një rritje e lehtë në 19% në 2019 dhe një ulje në 16% në 2024. Ky studim i rëndësishëm u realizua me pjesëmarrjen e mbi 28,000 nxënësve të moshës 15-16 vjeç.