Nga Identiteti Gjykimi i ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) po hyn në fazën e tij përfundimtare, duke lënë pas pak hapa deri te vendimi i trupit gjykues të Dhomave të Specializuara të Kosovës në Hagë. Ky proces gjyqësor i rëndësishëm ka adresuar akuzat ndaj tyre për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, duke shënuar një moment kritik për drejtësinë ndërkombëtare dhe historinë e Kosovës.
Në qendër të këtij gjykimi janë ish-presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, ish-kryeparlamentarët Kadri Veseli dhe Jakup Krasniqi, si dhe ish-deputeti Rexhep Selimi, të cilët janë deklaruar të pafajshëm për të gjitha akuzat. Ata akuzohen për vepra penale që përfshijnë ndalim të paligjshëm ose arbitrar, trajtim mizor, torturë, vrasje të paligjshme, burgosje, akte të tjera çnjerëzore, zhdukje me forcë të personave dhe persekutim. Krimet e pretenduara thuhet se janë kryer mes marsit të vitit 1998 dhe shtatorit të vitit 1999, në disa lokacione brenda Kosovës dhe në veri të Shqipërisë.
Rrugëtimi gjyqësor, që nisi me konfirmimin e aktakuzës më 26 tetor 2020 dhe transferimin e të akuzuarve në qendrën e paraburgimit në Hagë më 5 nëntor të po atij viti, arriti kulmin me fillimin e gjykimit më 3 prill 2023. Gjatë deklaratave hapëse, Zyra e Prokurorit të Specializuar pretendonte se të akuzuarit ishin pjesë e një “ndërmarrjeje të përbashkët kriminale” që kishte shënjestruar kundërshtarët e perceptuar të UÇK-së, duke udhëhequr një “luftë speciale” kundër “bashkëpunëtorëve” dhe “tradhtarëve”. Nga ana tjetër, ekipet mbrojtëse, duke filluar nga 4 prilli 2023, hodhën poshtë këtë akuzë, duke argumentuar se UÇK-ja nuk kishte një komandë fikse. Vetë Hashim Thaçi deklaroi se ishte vërtetuar mungesa e trafikimit të organeve, një akuzë e cila kishte shërbyer si pikënisje për krijimin e Dhomave të Specializuara.
Faza e prezantimit të provave dhe thirrjes së dëshmitarëve zgjati nga prilli i vitit 2023 deri në dhjetor të vitit 2025. Prokuroria ftoi 125 dëshmitarë, ndërsa 117 të tjerë dhanë dëshmi me shkrim, duke përfshirë edhe dëshminë e Fadil Gecit që pretendoi se “Thaçi ka menduar të na shfarosë”. Në prill 2025, Prokuroria përmbylli paraqitjen e provave të saj, duke prezantuar mijëra prova materiale. Në anën e mbrojtjes, ekipet e Hashim Thaçit dhe Jakup Krasniqit paraqitën dëshmitarë si James Rubin, ish-ndihmës i Sekretarit Amerikan të Shtetit; Christopher Hill, diplomat i pensionuar amerikan; dhe ish-komandanti suprem i forcave aleate të NATO-s, Wesley Clark. Këta dëshmitarë theksuan rolin kryesisht politik të Thaçit në UÇK, mungesën e një zinxhiri komandues funksional brenda organizatës dhe mungesën e informacioneve që lidhnin të akuzuarit me aktivitete të paligjshme, duke argumentuar se UÇK-ja luftonte për liri.
Tani, gjykimi po kalon në fazën e deklaratave përmbyllëse, të cilat do të mbahen nga 9 deri më 18 shkurt, fillimisht nga Prokuroria dhe mbrojtësit e viktimave, e më pas nga ekipet mbrojtëse të të pandehurve. Pas përmbylljes së tyre, çështja do t’i kalojë trupit gjykues, i cili ka afat tre muaj për të shpallur vendimin, me mundësi zgjatjeje në raste të veçanta. Ndërsa ky gjykim shkon drejt fundit, Hashim Thaçi pritet të përballet me një tjetër proces gjyqësor për një rast të veçantë kundër administrimit të drejtësisë. Dhomat e Specializuara dhe Zyra e Prokurorit të Specializuar, të themeluara në vitin 2015 nga Kuvendi i Kosovës, funksionojnë me personel ndërkombëtar në Holandë, me mandat për të hetuar krimet e pretenduara të kryera nga pjesëtarët e UÇK-së nga janari 1998 deri në dhjetor 2000.