Nga Identiteti Kosova u përball me 18 vrasje të regjistruara gjatë vitit të kaluar, një shifër që ka ngjallur shqetësim të thellë tek ekspertët e sigurisë.
Ata vënë në dukje se motivet e shumë prej këtyre krimeve janë të lidhura ngushtë me krimin e organizuar dhe veprimtaritë e paligjshme. Në mesin e ngjarjeve më tronditëse, muaji gusht i vitit të kaluar u shënua nga një valë dhune ku katër individë humbën jetën brenda një dite. Një vrasje e trefishtë në Gjilan dhe një tjetër rast i rëndë në Prizren, ishin ato që e tronditën thellë mbarë opinionin publik në vend.
Në qendër të vëmendjes ishte rasti i trefishtë në Gjilan, ku një baba dhe djali i tij, si dhe një person tjetër i plagosur rëndë, humbën jetën pas të shtënave me armë në një kafene afër Komunës. I dyshuari kryesor për këtë ngjarje tragjike, Mefail Shkodra, rezulton të ketë një të kaluar të pasur kriminale, përfshirë përfshirjen në fajde. Brenda të njëjtit cikël 24-orësh të gushtit, një vrasje tjetër me thikë tronditi fshatin Zhur të Prizrenit. Po ashtu, gjatë atij muaji, një tjetër krim ndodhi në Hajvali të Prishtinës, ndërsa në fshatin Baicë të Lipjanit u zbulua trupi i pajetë i një personi, i varrosur në një arë. Ndër rastet e tjera që shënuan vitin e kaluar, veçohet vrasja e rreshterit të Policisë së Kosovës, Muhamed Lika, i cili u ekzekutua në hyrje të banesës së tij në Kaçanik. Për këtë rast të rëndë, pak ditë më parë është ngritur aktakuza ndaj gjashtë të pandehurve.
Në një intervistë, Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Kosovës, Gazmend Hoxha, ka hedhur dritë mbi profilin e Mefail Shkodrës dhe djemve të tij, duke konfirmuar të kaluarën e tyre të dyshimtë kriminale dhe përfshirjen në fajde. Ai theksoi se pavarësisht arrestimeve të mëparshme, lirimi i tyre ishte bërë për shkak të procedurave ligjore të limituara. Hoxha pranon se publiku mund të perceptojë një rritje të vrasjeve brenda periudhave të shkurtra, megjithatë, ai vë në dukje një prirje rënëse të përgjithshme të rasteve të tilla në Kosovë gjatë viteve të fundit. Ai shpjegoi se është praktikisht e pamundur të parandalohen të gjitha vrasjet, pasi forcat e rendit nuk mund të jenë të pranishme në çdo cep apo të depërtojnë në mendjet kriminale. Sipas tij, shumica e këtyre krimeve rrjedhin nga mosmarrëveshje familjare, pronësore, apo konflikte të hershme. Për shembull, gjatë vitit 2024, Policia kishte regjistruar 17 vrasje.
Mentor Vrajolli, drejtor i Qendrës Kosovare për Studime të Sigurisë (QKSS), thekson shqetësimin e thellë për motivet e vrasjeve, duke vënë theksin te lidhjet e tyre me krimin e organizuar dhe fenomenin e fajdes. Ai apelon që institucionet e rendit dhe ligjit të intensifikojnë përpjekjet për reduktimin e këtyre aktiviteteve kriminale. Vrajolli ngre gjithashtu pikëpyetje mbi mungesën e raportimit të rasteve të fajdes, duke sugjeruar mundësinë e përfshirjes së elementëve të caktuara brenda strukturave të sigurisë, ose mungesës së besimit dhe mekanizmave mbrojtës për viktimat. Prandaj, ai thekson nevojën për krijimin e mekanizmave që u ofrojnë qytetarëve mundësinë e raportimit pa frikën e identifikimit nga kryesit e veprave. Në të njëjtën linjë shqetësimi, eksperti i sigurisë, Avni Islami, vë në pah problemin e numrit të madh të armëve ilegale në posedim të qytetarëve. Ai sugjeron zbatimin e një amnistie për armët e luftës dhe krijimin e lehtësirave për licencimin e armëve të tjera me trajnimet përkatëse, si dhe stimulimin financiar për dorëzimin e armëve të paligjshme. Këto masa, sipas tij, janë thelbësore për rritjen e sigurisë publike.