Nga Identiteti Albin Kurti ka siguruar një fitore të thellë brenda Kosovës, duke marrë një mandat të ri me mbi 51 për qind të votave. Kjo arritje e fuqishme vjen në një periudhë kur marrëdhëniet me aleatët perëndimorë janë thellësisht të acaruara, duke vënë në pikëpyetje edhe vetë partneritetet strategjike. Sfidat e brendshme, ndonëse të kapërcyera me sukses elektoral, sugjerojnë se testi i vërtetë, duket, do të jetë në arenën ndërkombëtare.
Tensionet me bashkësinë ndërkombëtare janë nxitur nga një sërë veprimesh të qeverisë së mëparshme të Kurtit, përfshirë instalimin e kryetarëve shqiptarë në komunat me shumicë serbe në veri dhe mbylljen e shumicës së institucioneve serbe. Këto veprime u konsideruan nga partnerët si të njëanshme, të pakoordinuara dhe problematike për komunitetin serb.
Kulmi i kësaj krize u shënua në vitin 2023, kur Sekretari Amerikan i Shtetit, Antony Blinken, shprehu dënimin e tij të prerë, duke theksuar se ato ishin “kundër këshillave të Shteteve të Bashkuara dhe partnerëve evropianë të Kosovës”. Ai paralajmëroi pasoja të rënda për marrëdhëniet dypalëshe, të cilat u materializuan shpejt me përjashtimin e Kosovës nga stërvitjet ushtarake “Defender Europe 2023”, ku ajo ishte vetë nikoqire.
Megjithëse Kurti, në retrospektivë, vlerëson se veprimet e tij kanë qenë një vendim i vlefshëm, duke argumentuar se strukturat paralele të Serbisë janë eliminuar dhe rendi e ligji janë shtrirë, partnerët ndërkombëtarë mbeten të kujdesshëm. Ambasada amerikane në Prishtinë konfirmoi gatishmërinë për forcimin e partneritetit me qeverinë e ardhshme të Kosovës, përfshirë rifillimin e Dialogut Strategjik.
Megjithatë, ajo theksoi se kjo kërkon “veprime nga Qeveria e Kosovës që çojnë përpara agjendën tonë të përbashkët për paqe rajonale, stabilitet dhe prosperitet të ndërsjellë ekonomik”. Kjo linjë qëndrimi u përforcua edhe nga Zyra e BE-së dhe Ambasada Gjermane, të cilat nënvizuan rëndësinë thelbësore të vazhdimit të dialogut me Serbinë. I dërguari i posaçëm i BE-së, Peter Sorensen, gjatë vizitës së tij të fundit, përsëriti se vazhdimi i dialogut në nivel të lartë mbetet kyç, edhe pse Kurti e kushtëzon angazhimin me dorëzimin e Millan Radoiçiqit dhe tërheqjen e letrës së vitit 2023 nga Serbia, me të cilën shprehte rezerva ndaj Marrëveshjes për normalizim.
Sipas vlerësimit të analistëve, mandati i fuqishëm i Kurtit fuqizon pozicionet e tij përballë BE-së dhe SHBA-së. Florian Bieber, drejtor i Qendrës për Studime të Evropës Juglindore, thekson se kjo “i ofron atij hapësirë politike për të vazhduar kursin aktual, edhe kur ai nënkupton vendime jopopullore dhe qëndrime më të ashpra në dialogun me Serbinë”.
Ai shton se bashkësia ndërkombëtare duhet të bashkëpunojë me Kurtin si aktorin politik dominues në Kosovë. Lisa Homel nga Këshilli Atlantik pajtohet se Kurti gëzon një “mbështetje të jashtëzakonshme dhe të qartë” dhe do të shfaqë gatishmëri për dialog, por do të jetë më pak i prirur ndaj kompromiseve, sidomos në marrëdhëniet me Serbinë. Megjithatë, ajo nuk parashikon një rritje të menjëhershme të presionit ndërkombëtar ndaj Serbisë, duke parë një “status quo” të mundshme, sidomos përballë krizave globale që e zbehin prioritetin e Ballkanit Perëndimor.
Rifillimi i Dialogut Strategjik SHBA-Kosovë, nëse ndodh, do të ishte sinjali më i qartë i angazhimit të Uashingtonit.Në anën tjetër, pas ngërçit politik të vitit të kaluar, kur qeveria e Kurtit nuk arriti të formohej pas zgjedhjeve të 9 shkurtit, formimi i qeverisë së re të Kosovës po përballet me vonesa për shkak të ankesave dhe rinumërimeve të votave.
Kjo ka ngadalësuar ritmin e procesit të certifikimit të rezultateve të 28 dhjetorit. Afati ligjor për zgjedhjen e presidentit të ri të Kosovës, deri më 4 mars, mbetet një pikë kritike. Nëse ky hap dështon, situata mund të rikthehet në pikën zero, duke kërkuar zgjedhje të reja. Në këtë kontekst të paqartësisë, Kurti ka theksuar se mandati i ardhshëm do të fokusohet në “projekte të mëdha infrastrukturore, të orientuara drejt zhvillimit të qëndrueshëm ekonomik”, ndërsa Serbia po përballet me protesta të brendshme antiqeveritare. Siç vëren Homel, normalizimi i marrëdhënieve duhet të buron nga vetë rajoni, me bashkësinë ndërkombëtare që mund të shprehë prioritetet, por pa zëvendësuar iniciativën dhe zgjidhjet vendase.