Nga Identiteti Kartëmonedha prej një mijë denarësh, dikur një simbol sigurie financiare, sot ka humbur ndjeshëm peshën e saj reale. Qytetarët po përjetojnë një ndjesi të thellë zhgënjimi, pasi paratë shpenzohen me një shpejtësi alarmante, jo për shkak të rritjes së konsumit, por për shkak se vlera blerëse e të njëjtave një mijë denarë është reduktuar ndjeshëm.
Kjo rënie, e cila tashmë është bërë thellësisht e ndjeshme, po prek çdo segment të jetës së përditshme, duke e kthyer atë që dikur ishte një shumë e respektueshme në një shifër simbolike, me një ndikim të dukshëm në buxhetet familjare.Në sferën e blerjeve ushqimore, pamja është veçanërisht dëshpëruese. Një mijë denarë sot mjaftojnë vetëm për një qese modeste produktesh bazike, si bukë, një litër qumësht, pak vaj, një kilogram miell, disa patate apo sallame me kosto të ulët, dhe disa vezë. Me fat mund të konsiderohet ai që gjen një ofertë për të blerë mollë.
Artikujt si mishi apo djathi janë kthyer në luks, shpesh të kufizuar në racione minimale. Perimet, dikur të përballueshme, tani maten me peshë të vogël, ndërsa frutat shpesh blihen me copë, dhe jo me kilogram, duke reflektuar ndryshimin e madh të çmimeve.Sipas analistëve ekonomikë, erozioni i fuqisë blerëse nuk ndodh në mënyrë spektakolare, por si një proces i heshtur dhe i vazhdueshëm, duke u ndjerë nga pak çdo javë. Kjo natyrë tinëzare e inflacionit bën që qytetarët ta kenë të vështirë ta perceptojnë ndryshimin në momentin që ndodh, pasi ai nuk shfaqet si një goditje e papritur, por si një rënie e ngadaltë dhe këmbëngulëse.
Efekti është kumulativ: ajo që sot mbush gjysmën e shportës së blerjeve me 1,000 denarë, nesër do të jetë edhe më pak, duke detyruar konsumatorët të heqin dorë nga nevoja të tjera.Përtej shpenzimeve për ushqime, situata është po aq dramatike. Një drekë e thjeshtë për një person në një restorant mesatar mezi mbulohet nga një mijë denarë, pa përfshirë ëmbëlsirën apo pije shtesë. Për dy persona apo një familje, kjo shumë është thjesht e pamjaftueshme.
Ekspertët theksojnë se fuqia reale blerëse nuk përcaktohet nga vlera nominale e pagës, por nga sasia dhe cilësia e mallrave e shërbimeve që mund të blihen me të. Në këtë kontekst, rritja e çmimeve ka tejkaluar prej kohësh rritjen e të ardhurave, duke goditur rëndë pensionistët, punonjësit me paga fikse dhe familjet me një të ardhur të vetme. Edhe për “lukse të vogla”, si produkte farmaceutike bazë, kozmetikë apo detergjentë, shuma prej 1,000 denarësh zhduket me shpejtësi, duke na lënë me një ndjenjë të zbrazëtisë.
Kjo situatë ka krijuar një ndërgjegjësim të ri tek konsumatorët, të cilët tani pyesin më shumë për përballueshmërinë sesa për koston e një produkti, një shenjë e qartë e shpërbërjes së fuqisë blerëse jo vetëm ekonomikisht, por edhe psikologjikisht. Ndërkohë, paratë, dikur gur themeli i sigurisë, po humbasin jo vetëm vlerën, por edhe besimin, me një të ardhme ku vlera e tyre e nesërme mbetet e paqartë dhe e pasigurt.