Pas agresionit të plotë ushtarak të Moskës kundër Ukrainës, sanksionet e rrepta ndërkombëtare kanë paralizuar aftësinë e Rusisë për të blerë avionë ose pjesë këmbimi të prodhuara në Perëndim. Kjo situatë është thelluar nga fakti se rreth 75 për qind e flotës ajrore komerciale të vendit përbëhet nga avionë të ndërtuar në Shtetet e Bashkuara, Bashkimin Evropian ose Kanada, duke e vënë sektorin e aviacionit civil rus përballë një krize serioze mirëmbajtjeje dhe funksionimi.
Në përgjigje të këtyre kufizimeve të ashpra, Rusia po detyrohet të rikthejë në shërbim disa lloje avionësh të vjetër, përfshirë edhe modele që ishin nxjerrë nga përdorimi për shkak të shqetësimeve të sigurisë. Sipas raportimeve të medias pro-Kremlinit, Izvestia, më 19 janar, dymbëdhjetë avionë parashikohet të “riaktivizohen” nga linjat ajrore ruse deri në vitin 2026, ndërsa dhjetë prej tyre tashmë i janë dorëzuar kompanive ajrore për të zbutur rënien e numrit të avionëve në flotën e tyre, një situatë e përkeqësuar nga sanksionet.
Mes avionëve që po rikthehen në fluturim, bie në sy modeli Antonov An-148, një avion reaktiv i projektuar në Ukrainë, i cili ishte ndaluar në Rusi që nga viti 2018 pas një aksidenti tragjik në shkurt të atij viti, ku humbën jetën të gjithë 71 udhëtarët në bord. E gjithë flota ruse e këtij modeli u pezullua pas aksidentit, dhe në maj të po atij viti, edhe Kuba ndaloi linjën e saj ajrore kombëtare të operonte një version të ngjashëm. Përveç An-148, po rikthehen në shërbim komercial edhe modelet e epokës sovjetike Ilyushin Il-96 dhe Tupolev Tu-204/214. Aktualisht, avioni Tupolev përdoret nga linjat ajrore kombëtare të Koresë së Veriut dhe Kubës, të cilat gjithashtu janë nën sanksione, si dhe nga kompania ruse Red Wings Airlines. Një version i Ilyushin Il-96 shërben madje si avioni presidencial i Vladimir Putinit. Gjithashtu, avionët amerikanë Boeing 747, prodhimi i të cilëve u ndal në vitin 2023, po përgatiten për t’u rikthyer në qiellin rus, një kthim që raportohet të jetë relativisht i lehtë falë bollëkut të pjesëve rezervë nga mbi 1.500 avionë 747 të ndërtuar që nga vitet ’70-ta.
Ndërkohë, përpjekjet e Rusisë për të kompensuar mungesën e avionëve me një fushatë të brendshme prodhimi kanë rezultuar të pasuksesshme; nga 127 avionë të rinj të parashikuar për periudhën 2023-2025, vetëm 13 ishin dorëzuar deri në janar të vitit 2026. Ky boshllëk i thellë detyron vendin të kërkojë zgjidhje alternative, si dërgimi i avionëve Airbus në Teheran, ku Irani, pavarësisht dekadave të shkëputjes nga industria ajrore amerikane, mban ende në operim një flotë të vogël avionësh 747, disa prej të cilëve gati 50 vjeç. Për më tepër, raportohet se Rusia ka krijuar një rrjet të ndërlikuar kompanish me qëllim shmangien e sanksioneve mbi pjesët e aviacionit, çka dëshmohet nga njoftimi i Departamentit amerikan të Drejtësisë në shkurt 2025, për arrestimin e tre personave të lidhur me një kompani në Ohio, nën akuza për eksportim të pjesëve të avionëve në vlerë prej 2 milionë dollarësh drejt Rusisë.

