Nga Identiteti Ky vit shënon një moment kyç për katër personalitetet e ish-UÇK-së, të cilët ndodhen në paraburgim prej pesë vitesh.
Nevenka Tromp, hulumtuese me përvojë e Tribunalit të Hagës për ish-Jugosllavinë, thekson rëndësinë e këtij vendimi, ndërkohë që shpreh kritika të ashpra ndaj efikasitetit të Gjykatës Speciale gjatë këtyre viteve.
Ajo shton se epilogu i rastit është i vështirë të parashikohet, por paralajmëron pasoja të rënda për shtetin nëse Gjykata Speciale do të mbështeste akuzat e prokurorisë.
Deri më tani, Dhomat e Specializuara kanë akuzuar gjashtë persona për krime të pretenduara lufte: Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Jakup Krasniqin, Rexhep Selimin, Pjetër Shalën dhe Salih Mustafën. Nga këta, Shala është dënuar me 13 vjet burgim, ndërsa Mustafa me 15 vjet.
Megjithatë, siç shpjegon Nevenka Tromp në një intervistë për KosovaPress, gjykimi i “Thaçi dhe të tjerët,” që përfshin katër udhëheqësit e lartë, ende nuk është finalizuar. “Këta njerëz janë në Hagë që nga viti 2020. Rasti pritet të përfundojë diku në vitin 2026, por vetëm në instancën e parë,” thekson Tromp, duke vlerësuar se efikasiteti i kësaj gjykate nuk ka qenë i lartë, duke marrë parasysh numrin e limituar të të akuzuarve dhe mungesën e një vendimi të shkallës së parë për rastin thelbësor.
Përtej efikasitetit, shqetësime të thella janë ngritur edhe lidhur me respektimin e parimeve të një gjykimi të drejtë dhe të paanshëm. Avokati i Popullit i Kosovës, Naim Qelaj, ka shprehur pikëpyetje serioze në këtë drejtim. Znj. Tromp shkon më tej, duke kritikuar qasjen e Gjykatës ndaj të akuzuarve, veçanërisht refuzimin e vazhdueshëm për t’u dhënë atyre lirime humanitare, siç është rasti i Hashim Thaçit, të cilit i është mohuar pjesëmarrja në disa ngjarje familjare me rëndësi.
Ajo argumenton se kjo leje humanitare është një element thelbësor i një gjykimi të drejtë, duke theksuar se çdo person i akuzuar penalisht gëzon prezumimin e pafajësisë. Sipas saj, “narrativa e frikësimit të dëshmitarëve ka mbizotëruar mbi të gjitha komponentët e tjerë të të drejtave themelore që një i akuzuar, sipas ligjeve moderne, duhet t’i gëzojë.”
Dhomat e Specializuara, megjithëse pjesë e sistemit gjyqësor të Kosovës, funksionojnë me staf ndërkombëtar në Hagë të Holandës. Ato u themeluan në vitin 2015 nga Kuvendi i Kosovës, si përgjigje ndaj kërkesës së bashkësisë ndërkombëtare, ndërsa Bashkimi Evropian është donatori kryesor. Një shqetësim i veçantë dhe i rëndësishëm është ngritur edhe lidhur me pranimin nga ana e Gjykatës Speciale të dokumenteve të siguruara nga autoritetet e Serbisë, të cilat janë përdorur si prova materiale në procesin gjyqësor. Këto zhvillime theksojnë kompleksitetin e lartë të procesit dhe implikimet e tij politike e shoqërore për Kosovën.